W maju 2022
Maj, rozkwita wszystko, miłość mąci rozum, a gdzie czas na śmierć?

Nie należę do tych, co się boją własnej śmierci. Teraz, gdy mam dużo życia za sobą. Wcześniej śmierć miała moją niezgodę. I dziś jej nie chcę dla dzieci i wnuków.
W literaturze i sztuce śmierć jest przedstawiana albo jako niewyobrażalny dramat albo spokojny odpoczynek po długiej drodze. Strach przed śmiercią, kto to wie, jest wpisany nam w geny, byśmy dążyli do ochrony życia ogólnie, przyrodniczo.
Oczekiwanie śmierci z radością, być może, jest fałszem, zakłamaniem samego siebie, albo też wyrazem zniechęcenia do całej własnej przeszłości.
Nie umiem tego rozstrzygnąć, nie będę próbować.
Temat dla artystów istnieje i poświęcają mu wiele uwagi, refleksji.

Czy był szczery do tzw. bólu Antoni Słonimski, gdy pisał:
„Bezbolesna śmierć w takim podeszłym wieku nie ma w sobie nic dramatycznego. Spływa pogodnie jak sen po długim dniu wypełnionym pracą."? — Antoni Słonimski Alfabet wspomnień.

Podobnie Konstanty Ildefons Gałczyński:

z Ballady o dwóch siostrach

Były dwie siostry: noc i śmierć,
Śmierć większa, a noc mniejsza.
Noc była piękna jak sen, a śmierć,
Śmierć była jeszcze piękniejsza.


A słynny obraz Malczewskiego „Thanatos”? Wszyscy się zachwycali obrazem pogodnej śmierci, którą on rzekomo przedstawia. Ja tam nie widzę nic pogodnego, natomiast dużo piękna, owszem, a w tym pięknie stary umierający człowiek jest nic nieznaczącym szczegółem. Przychodzi śmierć, która jest młoda, seksowna, wymachuje swoim rzeźnickim nożem w kierunku tego przymglonego starca, bezsilnie opartego o okno. Może przez to okno chciał jeszcze oglądać świat? Być w nim?

Thanatos



Norwid też nam przekazywał w wielu utworach wizje pogodnej śmierci. Zgoda na śmierć to jedno, a zachwycanie się śmiercią to drugie. Chyba trochę, jak się dziś mówi, trollowanie. (Termin ten wziął się od anielskiego wyrażenia „trolling for fish”, wędkowania na ruchomą przynętę – czyli zarzucania haczyka.)

Mocno doświadczyła nas pandemia wirusa covid19, teraz przeraża nas wojna za wschodnią granicą, zdarzenia te niosą zagrożenia niespodziewaną i przedwczesną śmiercią.
Ciekawe utwory, nawiązujące do poruszanego przeze mnie tematu, znalazłam w antologii pt. „W szczeliniem między czuwaniem a snem. Sto dziesięć wierszy włoskich poetów współczesnych.” Przetłumaczył Jarosław Mikołajewski, a wydało Wydawnictwo Austeria. Polecam.

Z tej antologii:

Alba Donati

Fernando
(urywek)

Dlaczego taki starzec jak wujek Fernando
który skończył dziewięćdziesiąt sześć lat, ze swojego łóżka
u szczytu wioski krzyczy i woła mamo.

(…) Dlaczego teraz kiedy pisałam o tobie
umarłeś, o dziewiątej rano, pod koniec lipca.
Nie ma już pana na zamku

cała baśń życia na granicy śmierci
i twojego umysłu który coś zawróciło
który nam wszystkim podawał tempo, jest skończona.

(…) Skąd się bierze ta magia idącego człowieka,
w czasie, który wbrew wielu nie zatrzymuje się, nie kończy,
tylko zawęża by dotrzeć do jutra.


W innych wierszach znalazłam niezmiernie ważną pociechę. Wiara w to, że mamy duszę, napawa od wieków optymizmem.
O duszy, w tym samym zbiorze, znalazłam wiersze Umberto Piersanti, do którego mam wiele sympatii.

Umberto Piersanti

Jeszcze o duszy

w Valpianie babcia spotkała
kogoś kto czytał o północy gazetę,
a o północy kto czyta gazety?
chyba tylko dusza
ale mama jej nie uwierzyła


i drugi wiersz sympatycznego Umberto:

Dusza

nie mogłem nigdy zrozumieć
jak dusza przedziera się przez ciernie
ale dusza jest niewielka, powietrzna,
wśród cierni mknie bez zadrapań


Pielęgnujcie, proszę, swoje dusze, opłaci się.



Zofia Prysłopska

Nasze spotkania
W poniedziałek, 30 maja, obejrzałam wspólnie z Elżbietą Łubowicz, historykiem sztuki i kuratorką wielu wystaw, ekspozycję prac Anny Szpakowskiej- Kujawskiej w galerii 66P, Wrocław przy ulicy Księcia Witolda. »
Spotkania 03-06-2022 Zofia Prysłopska
takie się toczą internetowe rozmowy. Takie, jak poniżej, zaraz przeczytacie. Nie powiem od kogo, może się domyślacie? »
Spotkania 13-01-2022 Redakcja
Polecam. Dostałam bardzo miły list z załącznikami, prezentuję go poniżej. Na pewno spodoba się nie tylko jeleniogórzanom. »
Spotkania 24-10-2021 Redakcja
Polecamy książki
Poezja? Silesia? Pyta Miłosz Kamiński w pierwszym wierszu swojego drugiego tomiku poetyckiego, który ukazał się w 2021 roku w formie nagrody za zwycięstwo w Konfrontacjach Literackich w 2020 roku w Brzegu.»