Takie mae przeklestwo

Czego rodzice oczekuj od dzieci? eby byy grzeczne, mie, zdyscyplinowane, odpowiedzialne, wytrwale, i tak dalej, i tak dalej. I w tym duchu je wychowuj. Czasami s bardzo wymagajcy i surowi. Surowi do blu i dla dziecka nie do zniesienia. W ten sposb hoduj kompleksy i urazy. W taki wanie sposb byam wychowywana. Nie zdenerwowa. Nie urazi, nie skrzywdzi, nie obciy sumienia.

Byam w gociach. Wskazano mi mj pokoj. Nie umiem zasn bez choby krtkiej lektury, ale tym razem nie zabraam ze sob adnej ksiki. Spojrzaam na pk w sypialni, nalecej do nastolatki, jednej z czworga dzieci wacicieli tego mieszkania. Wiem, e ich matka, nie mogc poskromi tej gromadki, siga po literatur przedmiotu, czyli po poradniki na temat wychowania.

No i zobaczyam ksik w turkusowej okadce: „Bycie miym to przeklestwo”. Jej autorka, Jacqui Marson, psycholoka i terapeutka zaczyna narracj od wasnego przykadu. Kiedy upada, zamaa rk, ale poniewa miaa liczne zobowizania, nie chciaa nikomu sprawia kopotu, wic nie przyznaa si do tego zdarzenia i tylko przypadek zrzdzi, e kto znajcy si na rzeczy zauway, e ma powany uraz, a take spowodowa skuteczne leczenie zamania.
W dalszych rozdziaach przywouje inne przykady osb, ktre stosoway strategie bycia miymi, uczynnymi, gotowymi do powicenia, do pomocy, byy osobami, ktre poskramiaj egoizm, a cudze dobro przedkadaj nad wasn korzy. Taka postawa doprowadzia bohaterki i bohaterw kolejnych rozdziaw do frustracji, zniechcenia, pogbiania si leku przed brakiem akceptacji ze strony innych ludzi, a brak akceptacji okazywa si dla nich stanem bardzo bolesnym. I nie mogc znie takiej sytuacji, decydoway si na terapie. Autorka pisze, e „Mili kieruj si tym, aby unika czyjego gniewu, drudzy pragn aprobaty innych, co staje si pewnego rodzaju uzalenieniem, a wielu czy te obie cechy”. W innym miejscu rozwija t myl:”(…)sprowadza si to do ronych odmian unikania gniewu i uzalenienia si od aprobaty: strachu przed konfliktem i pragnieniem utrzymania pokoju za wszelk cen, strachu przed zoci (swoj lub innych) oraz zachowania dobrego mniemania o sobie i sympatii innych.”

Po terapii okazao si, e kiedy osoby cierpice na syndrom bycia miym nauczyy si innego postpowania, nauczyy si asertywnoci, nie biegy na kade wezwanie, nie znosiy z pokor lekcewaenia i afrontw od innych, wiat si wcale od nich nie odwrci.
Przyjaciele pozostali przyjacimi, ale zmniejszyli wobec nich oczekiwania i roszczenia, a nieyczliwi bynajmniej nie pogbili swojej niechci. I okazao si, e bycie miym to przeklestwo. Nie bd duej referowa zawartoci ksiki, ale nie odmowi sobie przytoczenia Karty Osobistych Praw, przywoanej przez autork za Anne Dickson, ktra posuya si jako wzorem Karta Praw Stanw Zjednoczonych. Oto zapisy opracowane przez A. Dickson:

Masz prawo wyraa wasne uczucia, masz prawo by sob, masz prawo odmawia, masz prawo do bdw, masz prawo do zmiany zdania, masz prawo powiedzie, e czego nie rozumiesz, masz prawo nie czu si odpowiedzialna za problemy innych dorosych, masz prawo stawia siebie na pierwszym miejscu, masz prawo nie by zaleny/a od aprobaty innych.

Za pod koniec ksiki J. Marson napisaa: „W idealnym wiecie moe niczego nie musielibymy si wstydzi, czy niczego ukrywa, w peni moglibymy by ludzcy i autentyczni, jednak idealnego wiata nie ma…”
Niestety, nie ma, ale ksik czyta si lekko, z wielk przyjemnoci i poytkiem dla autoanalizy.

Jacqui Marson „Bycie miym to przeklestwo”; przekad Katarzyna Lipnicka-Koltuniak, wydanie I, MUZA S, Warszawa 2016.