Kady chce mie spokj i wychowa dzieci

Per Wahl, czytaj - Per Wole. Pisarz i dziennikarz szwedzki, uwaany za ojca skandynawskiej powieci kryminalnej. y w latach 1926 -1975. Ciekawa posta, wedug mnie.

Po ukoczeniu studiw pracowa jako dziennikarz, by zaangaowany w dziaalno lewicow. Zacz pisa powieci, jego debiut odnotowano w 1959 roku. Przeczytaam najpierw jego powie pt. „Ciarwka”. Mnie ta powie bardzo przeja. Bya odkryciem w swoim czasie. Czytam dzi komentarze czytelnikw, pewnie modych, ktrzy zarzucaj tej powieci duyzny, e nie wiadomo, o co chodzi itd. Taki jest dzisiejszy czytelnik. Fabua musi by jednoznaczna, akcja wartka, a ze zakoczenie, jak zauwayam, nikogo dzi nie martwi tak jak duyzny. I tzw. opisy przyrody.

W „Ciarwce” na pocztku jest spokojnie, grupa Szwedw pojechaa do Hiszpanii, byli to ludzie wiatli, intelektualici, artyci, ktrzy nie chcieli angaowa si nigdzie politycznie. Na gorcych plaach Hiszpanii, wrd ciekawej i piknej przyrody na uboczu chcieli sobie troch poy szczliwie. Mimo terroru (Franco) istniejcego gdzie dalej, w miastach. Niestety, terror ich dotkn, jakby przez przypadek, przez nieuwag. Skoczyo si le. Ta nuda na pocztku powieci jest zamierzona, by tym bardziej zaskoczy finaem.

Nastpnie przeczytaam „Stalowy skok”. Powie o tym, do czego doprowadzaj rzdy prawicy (koalicja), ktra wprowadza w kraju jedno pojcie szczcia, kontroluje media, daje kademu ten sam obiad w okrelony dzie tygodnia i gosi powszechny dobrobyt. Pijastwo, nawet we wasnym domu, karane jest surowo. Zamiast „pijastwo” podstawcie sobie inn przyjemno. Siy lewicowe, sabe, prbuj si buntowa, ale te nie s „wite”, si maj niewielk. Co w rodzaju rewolucji wybucha nie z powodu opozycji ale w wyniku bdu zapatrzonej w siebie prawicowej koalicji.
Per Wahl napisa jeszcze w tym stylu ksik pt. „Morderstwo” na 31 pitrze.” Czytam, jeszcze nie skoczyam. Wszystkie ww tytuy maj form powieci kryminalnej.

Potem Per Wahl spotka Maj Sjwall, urodziy im si dzieci, co moim zdaniem te ma tu znaczenie. Razem z partnerk stworzyli nie tylko rodzin ale znakomity duet pisarski i zaczli wydawa (w1965 r) seri powieci z komisarzem Martinem Beckiem z wydziau sztokholmskiej policji. Powieci te s doskonale napisane, maj wartk akcj, sprawy polityczne s pozostawione na marginesie. Prawie ich nie ma. wietnie si sprzedaj do dzi, zostay przetumaczone na wiele jzykw. Ostrze krytyki Per Wahl zostao stpione, ale talenty tej spki pisarskiej si uzupeniay, tworzc now warto dodan. Przeczytaam wikszo tej serii z zainteresowaniem. S to bowiem kryminay z humanitarnym przesaniem, a maj profesonalnie zbudowan akcj i krajobraz.