Chybiona antycypacja

Dziwnym zbiegiem okolicznoci na kilkanacie dni przed wyborami prezydenckimi we Francji zaczam czyta "Ulego" Michela Houellebecqa. Ta wydana dwa lata temu w Paryu powie zostaa bardzo szybko przetumaczona na jzyk polski, a  antycypuje zdarzenia, ktorych ostatnio bylimy wiadkami. Autor lokuje pocztek akcji na rok 2017 i pokazuje klimat walki wyborczej. Od wielu wyborw o fotel prezydencki walczyli przedstawiciele, jak zawsze w tym kraju, centrolewicy i centroprawicy, ale tym razem zaama si ten ukad. Do finau doszed Mohammed Ben Abbes, islamista, a co wicej, uzyska najwiksz ilo gosw. Ju wiemy, e ta antycypacja okazaa si chybiona, znamy przecie wyniki wyborw, ale ksik niezalenie od wszystkiego warto wzi do rki.
Jej narratorem a zarazem gwnym bohaterem jest Francois, historyk literatury. Przedmiotem jego dysertacji doktorskiej by Huysmans, a doktorat umoliwi mu zostanie pracownikiem naukowym na Sorbonie. Przekroczy czterdziest, jest synem rozwiedzionych rodzicw, z ktrymi dawno straci konatakt, za ktrymi nie tskni i nie odczuwa ich braku. Nie ma te potrzeby ustabilizowania swojego ycia osobistego, jak wyznaje, z pocztkiem roku akadmickiego wie si z jak studentk, ale flirt si koczy po wakacjach, podczas ktrych ona poznaje kogo innego. Podobnie ukadao si ycie osobiste bohatera jego pracy doktorskiej. Od czasu do czasu Francois uwiadamia sobie, e waciwie zachodzi dua zbieno w charakterze, postawie i postpowaniu ich obu. Z tym e Huysmans przeywa w kocu nawrcenie, a i bohater, czujc jaowo uczu, prbuje i jego drog.

Jedzie do klasztoru, gdzie wiele lat temu gromadzi materiay do doktoratu i pragn wejc w klimat ostatnich lat ycia pisarza, i nawet jeden zkonnik go pamita, ale naukowiec - humanista szybko uwiadamia sobie, e to nie jest miejsce dla niego, intelektualisty i sceptyka.

Ju na samym pocztku padaj sowa, ktre mog zainteresowa osoby, wchodzce na STRUMIENIE. Zakadam, e to ludzie pasjonujcy si literatur i sami rwnie uprawiajcy rne gatunki tej sztuki. Zatem ten naukowiec, ktry korzysta ze wszystkich wspoczesnych mediw i nie s mu obce adne sztuki, wyznaje, e "…jedynie literatura jest w stanie wywoa poczucie kontaktu z umysem innego czowiekawjego integralnoci, z jego wzlotami i upadkami, z jego ogfraniczeniami, maoci, obsesjamiprzekonaniami„ z tym wszhystkim, co go porusza, ciekawi,podnieca lub budzi wstrt. Jedynie literatura pozwala nam na kontakt z umysem osoby nieyjcej w sposb bardziej bezporedni, peny i geboki ni rozmowa z najbliszym przyjacielem: choby ta przyja bya najgbsza i najtrwalsza, nigdy w rozmowie nie zwierzymy si tak cakowicie jak wobec pustej kartki papieru, piszc do nieznanego adresata. (…) autor jest przede wszystkim istot ludzk obecn w swoich ksikach, a czy pisze bardzo dobrze, czy bardzo le, to w sumie bez znaczenia…"

Radz "Ulego" czyta ze sownikiem pod rk albo mie w zasigu wzroku Ggoogla na ekranie, by odszuka wyrazy, ktre si w ksice pojawiaj, a ktrych znaczenia, wyznam nie znaam. Na przykad nie wiedziaam, co to jest identytaryzm, dystrybutyzm albo solariat. Poniewa jest to ksika o mskiej psychice, o wspczesnych stosunkach spoecznych, o nastrojach wsrd intelektualistw, o  stosunku Europejczykw do ludnoci napywowej, o zmianach, jakie zachodz w pierwszych dekadach obecnego stulecia, warto wzi powie do rki. Choby po to, eby zobaczy, jak pisze autor, ktrego dziea sa filmowane (np "Czstki elementarne") i wyrniane, midzy innymi Nagrod Goncourtw.

eby czytelnikom, jeli zajrz do tej rekomendacji, nie odbiera przyjemnoci odkrywania, jaki skutek w Paryu, we Francji, a wrcz w Europie przynis efekt wyborw, powiem tylko, e zdumiewajacy, ale mieszczcy si w granicach prawodpodobiestwa. A kto wie, co jeszcze mamy przed sob? Mona sobie samemu nakreli wizj przyszoci, a moe by ona optymistyczna lub przygnbiajca.

Michel Houellebecq "Ulego" , przeoya Beata Geppert, Grupa Wydawnicza Foksal, 2015.