Aneks do kotów. Pangur Bán.

02.12.2007 Anna Prysłopska

Wiersz znany, mam nadzieję, że spodoba się nie tylko kociarzom. Przede mną przetłumaczył go już Barańczak.

Stary rękopis - za wikipedią
wikipedia
Rękopis sprzed 1200 lat

Pangur Bán to staroirlandzki poemat, napisany ok. 800 roku n.e. przez anonimowego irlandzkiego mnicha. Pangur Bán jest imieniem własnym kota, a znaczy „Pangur Biały”. W 8 zwrotkach czterowierszowych autor porównuje harce kota z własnymi trudami naukowymi. Poemat jest zachowany w starej bibliotece w rękopisie. Wielu znakomitych poetów tłumaczyło ten wiersz na angielski, m.in. Robin Flower, W.H. Auden, Samuel Barber. Na język polski z angielskiego tłumaczył wiersz Stanisław Barańczak. Pangur Bán jest wspomniany w książce Tomasa Cahilla pt. How The Irish Saved Civilization (Jak Irlandczycy uratowali cywilizację). „Pangur Bán” to również restauracja w Letterfrack, Irlandia.

Najpierw moje autorskie tłumaczenie:

Pangur Bán

Ja i Pangur Bán, kot i uczony,
Podobne mamy rzemiosło.
Jego rozkoszą łapanie myszy,
Moją są książki i słowa.

Droższe dla nas od sławy i pochwał
Chwile spokoju, skupienia.
Pangur nie bierze mi tego za złe,
Lecz ćwiczy swe własne harce.

Nuda nigdy nie płoszy radości
W naszej skromnej pracowni.
Szkolimy się w sztuce własnej,
Inne wygody nam zbędne.

Zdarza się, że po długim pościgu
Mysz złapie bohater Pangur.
Niekiedy mój skupiony umysł
Sens pojmie przedtem ukryty.

W ścianę komnaty utkwiony ma wzrok
Przenikliwy i zawzięty.
Ku Murowi mój zwracam Mądrości
Skromny, gdyż końca nie widzę.

Co to za radość, gdy pazurami
Oplecie swoją ofiarę!
Jak szczęśliwy jestem i ja, kiedy
Rozplączę trudną zagadkę.

Dni i lata trwamy w spokoju,
Jeden drugiemu nie wadzi.
Czerpiemy radość z naszej pracy,
Każdy z osobna i w ciszy.

Dniem i nocą ćwiczył Pangur pilnie,
Mistrzem łowów stał się z czasem.
Mistrzem mojego rzemiosła jestem
Ciemnię zmieniając w światłości.


Staroirlandzki oryginał (dla amatorów):
Messe ocus Pangur bán

1. Messe ocus Pangur Bán,
cechtar nathar fri saindán:
bíth a menma-sam fri seilgg,
mu menma céin im saincheirdd

2. Caraim-se fos, ferr cach clú,
oc mu lebrán, léir ingnu;
ní foirmtech frimm Pangur Bán:
caraid cesin a maccdán.

3. Ó ru biam, scél cen scís,
innar tegdais, ar n-óendís,
táithiunn, díchríchide clius,
ní fris tarddam ar n-áthius.

4. Gnáth, h-úaraib, ar gressaib gal
glenaid luch inna línsam;
os mé, du-fuit im lín chéin
dliged n-doraid cu n-dronchéill.

5. Fúaichaid-sem fri frega fál
a rosc, a n-glése comlán;
fúachimm chéin fri fégi fis
mu rosc réil, cesu imdis.

6. Fáelid-sem cu n-déne dul
hi n-glen luch inna gérchrub;
hi tucu cheist n-doraid n-dil
os mé chene am fáelid.

7. Cia beimmi a-min nach ré
ní derban cách a chéle:
maith la cechtar nár a dán;
subaigthius a óenurán.

8. h-É fesin as choimsid dáu
in muid du-ngní cach óenláu;
du thabairt doraid du glé
for mo mud céin am messe.


(tekst wiersza w staroirlandzkim za: CELT: The Corpus of Electronic Texts, opracowanie Donnchadh Ó Corráin http://www.ucc.ie/celt/online/G400001/)

Zobacz zdjęcia jako osobne strony: Rękopis sprzed 1200 lat